Vruchtbaarheidsbehandelingen

Uit Babypedia

Ga naar: navigatie, zoeken

Vruchtbaarheidsbehandelingen

Inleiding

Wanneer vrouwen moeilijk zwanger raken kunnen zij in aanmerking komen voor vruchtbaarheidsbehandelingen. Jaarlijks worden in Nederland 9500 IVF-behandelingen uitgevoerd en 5200 pogingen van ICSI. Men schat dat wereldwijd ongeveer 500.000 IVF-cycli per jaar worden uitgevoerd. Ongeveer 2% van de Nederlandse baby’s is geboren na een IVF of ICSI behandeling.

Omschrijving

Er bestaan drie typen vruchtbaarheidsbehandelingen:

IUI: intra-uteriene inseminatie

IVF: staat voor ‘in vitro fertilisatie’

IXI of ICSI: staat voor ‘intra cytoplasmatische sperma’

IUI Bij IUI worden zaadcellen in de baarmoeder gebracht. Deze methode wordt toegepast wanneer één of beiden van het stel verminderd vruchtbaar is. De man kan ook een verminderde zaadkwaliteit hebben. De vrouw kan bijvoorbeeld moeilijk doorgankelijk slijm rond de baarmoederwand hebben. Bij gebruik van donorzaad of gecryopreserveerd ( tijdelijke opslag in vloeibare stikstof) zaad wordt ook gebruik gemaakt van IUI.

IVF Bij IVF worden zaadcellen buiten het lichaam bij eicellen geïnsemineerd. Dit gebeurt in een glazenschaaltje met kweekmedium. IVF wordt toegepast bij verminderde vruchtbaarheid zonder aanwijsbare oorzaak, een verminderde zaadkwaliteit, ondoorgankelijke eileiders of gevorderde leeftijd van de vrouw. De kans op slagen bij IVF is ongeveer 90% en is afhankelijk van de kwaliteit van de eicellen.

IXI/ICSI Bij ICSI of ook wel IXI genoemd wordt een goede zaadcel direct in een eicel gebracht. De techniek wordt toegepast bij ernstige zaadproblemen of na eerder uitblijven van bevruchting na IVF. In combinatie met ICSI wordt vaak MESA en TESE gebruikt. MESA is Micro Epididymale Sperma Aspiratie, dit betekent spermapunctie. Hierbij wordt via microchirurgie het zaad opgezogen uit de zaadleider. TESE is Testiculaire Sperma Extractie. Hierbij wordt het zaad uit de zaadbal gehaald. De kans van slagen is ongeveer 95% omdat de vrouwelijke partners meestal goede eicellen bezitten.

Van de genoemde vruchtbaarheidsbehandelingen bestaan enkele varianten. Zo kan er Kunstmatige Inseminatie met Donorsperma (KID) worden toegepast, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van mannelijke onvruchtbaarheid. Alleenstaande vrouwen en lesbische paren hebben door KID ook de mogelijkheid om kinderen te krijgen. Een andere mogelijkheid voor koppels waarbij natuurlijke bevruchting moeilijk gaat is Kunstmatige Inseminatie met sperma van de Eigen partner (KIE).

Geschiedenis

In de jaren ‘50 werd voor het eerst Kunstmatige Inseminatie geïntroduceerd in Nederland. Het gebruik van donorzaad was controversieel en onverantwoord volgens de kerk. In de jaren ‘70 veranderde het standpunt over kunstmatige inseminatie. Adoptie werd schaarser en men werd ruimdenkender op seksueel gebied. IVF werd voor het eerste toegepast in 1982. Dit leverde in 1983 de eerste reageerbuisbaby op. Momenteel wordt IVF landelijk in 13 ziekenhuizen uitgevoerd.

Als voorbeeld; hoe werkt de IVF behandeling?

Tijdens een IVF behandeling worden er ten eerste hormonen toegediend om de eierstokken te stimuleren. Er rijpen op die manier 5 tot 10 eicellen per behandeling. Met behulp van een echo wordt de rijping van de eicellen in de gaten gehouden. Op de dag van de verwachte ovulatie wordt met een injectiespuitje en een speciale katheter het opgewerkte sperma (sperma waarbij het zaadvocht verwijderd is) in de baarmoederholte of baarmoedermondkanaal gebracht. Wanneer er geen geschikt zaad is of een vrouw geen partner heeft kan sperma van een zaaddonor worden gebruikt.

De tweede stap is de punctie. Hierbij worden de gerijpte eicellen door middel van een punctie weggezogen. Bij een punctie wordt een holle naald door de wand van de vagina gestoken. Vervolgens worden vanuit de eierstokken de gerijpte eicellen weggezogen. De goede zaadcellen van de man worden samengebracht met de eicel (IVF). De bevruchting is succesvol wanneer de spermacel en de eicel versmelten.

Wanneer er een goede versmelting tussen zaadcel en eicel heeft plaatsgevonden plaats de gynaecoloog enkele dagen later één of twee embryo’s terug. Als het embryo zich goed innestelt is de zwangerschap gestart. Het kind groeit hierna op dezelfde wijze als bij een natuurlijke bevruchting en zwangerschap. Hierin is geen verschil.

De kans op een zwangerschap

Een IUI-, IVF- of ICSI-behandeling wordt toegepast wanneer de kans op zwangerschap nihil of niet aanwezig is via normale bevruchting. De kans op zwangerschap wordt vooral beïnvloed door de kalender- en biologische leeftijd.

Een vrouw is het meest vruchtbaar in de periode tussen 18 en 32 jaar. Hierna hebben de kleiner wordende eicelvoorraad en afnemende eicelkwaliteit een steeds grotere invloed op de vruchtbaarheid.

Bij de man ligt dit anders en heeft de leeftijd een minder grote invloed op de zaadkwaliteit. De kans op slagen is bij een IUI behandeling ongeveer 15% en bij een IVF of ICSI behandeling ongeveer 20-25%.

Van de vrouwen die zwanger worden krijgt ongeveer 15% een tweeling. In verband hiermee wordt in het algemeen één embryo teruggeplaatst indien de kwaliteit van dit embryo goed is. Drielingzwangerschappen komen zéér sporadisch voor. De meeste zwangere vrouwen krijgen dus een eenling.

Zo’n 11% van de zwangerschappen na een IVF-behandeling eindigt in een miskraam.

Financiering

Wanneer koppels één van de bovengenoemde behandelingen (IUI, IVF of IXI/ICSI) willen ondergaan moeten de toekomstige ouder(s) die een kind willen krijgen, zelf voor de kosten opdraaien. Bij IVF is dit anders geregeld. Hierbij wordt gekeken hoe iemand is verzekerd, particulier of bij een ziekenfonds. Het aantal pogingen voor de zwangerschap beïnvloed de zaak ook. Als men niet verzekerd is moet men alles zelf betalen.

Het ziekenfonds betaalt als;

  • Het ziekenfonds voor de behandeling toestemming heeft gegeven.
  • Het ziekenfonds vergoedt drie pogingen per te realiseren zwangerschap
  • Een zwangerschap is gerealiseerd als deze tenminste 12 weken na de terugplaatsing heeft geduurd.
  • Ook een afgebroken poging geldt als een te vergoeden poging, wanneer dus bijvoorbeeld de hormoonstimulatie is mislukt, geldt dit toch als een poging, ook als de poging niet tot een terugplaatsing heeft geleid (om niet het recht op een volledige behandeling te verliezen is het mogelijk om de afgebroken behandeling voor eigen rekening te nemen).
  • Ook voor een tweede kind vergoedt het ziekenfonds.

Als je particulier verzekerd bent, zijn er ook bepaalde voorwaarden. De verzekeraar vergoedt als:

  • De verzekeraar voor de behandeling toestemming heeft gegeven.
  • Bij de overgang van ziekenfonds naar een particuliere verzekering kan en mag de verzekeraar bestaande ziekten uitsluiten om te betalen. Dit geldt dus ook voor een IVF-behandeling.
  • De verzekeraars vergoeden maximaal drie pogingen, maar hier telt een tussendoor afgebroken behandeling ook als poging.

Vanaf de vierde poging moeten de mensen de behandeling dus zelf betalen.

Referenties

  1. http://www.24baby.nl/zwanger-worden/zwanger-worden-lukt-niet/ivf-icsi/, refereerdatum: 15 september 2015, laatste update: 2015
  2. http://www.levensloopbrabant.nl/thema/in-blijde-verwachting/59/achtergrondinformatie.html, refereerdatum: 16 september 2015, laatste update: 2015
  3. https://nl.wikipedia.org/wiki/Kunstmatige_inseminatie, refereerdatum: 16 september 2015, laatste update: 2015
  4. https://www.fertiliteit.info/content/pgs/vruchtbaarheid/menopur/factsheet2.doc, refereerdatum: 26 oktober 2015, laatste update: 2015

Auteur

Inge Hurkmans

Speciale pagina's