Video-interactiebegeleiding

Uit Babypedia

Ga naar: navigatie, zoeken

Video-interactiebegeleiding (VIB) is het observeren en analyseren van wat tussen ouders (of andere opvoeders) en kinderen gebeurt met gebruik van korte filmpjes. Gekeken wordt met name naar de al geslaagde interacties. Als de begeleider dit bij het gezin thuis uitvoert heet dit VHT (video hometraining). Meestal wordt VIB ingezet als onderdeel van opvoedingondersteuning of ter bevordering van sensitief opvoedingsgedrag en andere opvoedingsvaardigheden.

Omschrijving

Video-interactiebegeleiding richt zich op het in beeld brengen en bespreken van de natuurlijke omgang tussen ouders en hun kinderen. Uitgangspunt daarbij is een zo prettig mogelijk contact met elkaar. Het kan een toevoeging zijn voor het bevestigen, opbouwen en het verder uitbouwen van de band tussen kind en ouders en de verwerking van de spannende periode na de geboorte. Jonge kinderen kunnen signalen uitzenden om contact te leggen of om hun wensen kenbaar te maken die niet altijd opgemerkt worden door hun ouders, of die verkeerd worden geïnterpreteerd, zeker als ze nog niet kunnen praten. Dit kan onvoldoende of onjuiste reacties van een ouder uitlokken. Door het bekijken van de opnames kunnen de opvoeders dit bijstellen. Ouders worden zo in maximaal 6 keren getraind in het afstemmen van hun reacties op het gedrag van het kind.

Werkwijze

De eerste stap in video-interactiebegeleiding is het maken van opnames tijdens een spelsituatie. De duur van deze opnames is meestal 5 tot 15 minuten. Hierna bekijken de ouders de opnames samen met de video-interactie-begeleider (VIB-er), een verpleegkundige of pedagogisch medewerker en zien welke (contact)initiatieven het kind neemt. Door het beeld stil te zetten zullen ook hele kleine signalen in het contact te zien zijn. De volwassene ziet dan bijvoorbeeld hoe het kind reageert op zijn stem, aanraking. De videoanalyse maakt de basiscommunicatie zichtbaar; de initiatieven van het kind en de respons van de ouder worden besproken. Deze analyse wordt vervolgens gebruikt bij het gezamenlijk afstemmen van de communicatie van de ouder of opvoeder op de signalen van het kind. Ouders en opvoeders leren hoe ze een kind kunnen geruststellen, ontspanning kunnen bieden, het kunnen activeren en begeleiden. Indien het meerdere kinderen betreft dan wordt er ook gekeken naar het leidinggeven en de beurtverdeling door de ouder. Met deze handvatten moeten ouders of opvoeders zelf in de thuissituatie aan de slag.

Geschiedenis en onderzoek

Video-interactiebegeleiding is er in Nederland sinds het begin van de jaren tachtig, in eerste instantie als methode voor de jeugdhulpverlening, onder de naam video hometraining. Ook namen van buitenlandse ontwikkelingen werden gebruikt, zoals, bijvoorbeeld, video interaction guidance (VIG), ORION-methode, Marte Meo.

In Nederland ontwikkelden Maria Aarts en Harry Biemans als eersten de methode video hometraining, geïnspireerd door de resultaten uit onderzoek van moeder–baby interactie door de Schotse hoogleraar Colwyn Trewarthen en zijn team. Eind vorige eeuw ontwikkelde Nelleke Poldermans de Basic Trust-methode, met gebruik van VHT, gericht op adoptieouders, pleegzorg en voor ouders van twee- tot vijfjarige kinderen met hechtingsproblemen. Christine Brons ontwikkelde VIB voor toepassing op scholen en kinderopvang. Na Nederland en Groot Brittannië volgden vele andere landen.

In 2007 kreeg in Nederland de Associatie voor Interactiebegeleiding (AIT) de rechten als merk en methodiek eigenaar van VHT en VIB. Zij ontwikkelde ook K-VHT (kortdurende video hometraining) voor toepassing in gezinnen met jonge kinderen, inmiddels veel gebruikt door de jeugdgezondheidszorg en thuiszorg, ter ondersteuning van ouders met opvoedingsvragen of lichte tot matige pedagogische problemen.

Praktische toepassing voor ouders van jonge kinderen

Video interactiebegeleiding en video hometraining kan o.a. ingezet worden bij:

  • zicht krijgen over de ontwikkeling en/of de omgang met het kind
  • een kind dat excessief huilt
  • verwerken van de spannende periode na de geboorte
  • verbeteren van het contact met een kind dat in een couveuse heeft gelegen, ernstig of langdurig ziek is geweest, of blijvend letsel heeft opgelopen
  • bevorderen van hechting: als toevoeging voor het bevestigen, versterken van de band tussen ouders en kind
  • broertjes en zusjes die extra steun nodig hebben om samen te kunnen spelen en praten
  • voorkomen of verminderen van gedragsproblemen
  • gewoon leuk, om te zien hoe het jonge kind druk bezig is met contact maken.

Bronverwijzingen en referenties

Referenties en aanbevolen literatuur – Nederlandstalig:

AIT – Associatie voor Interactie begeleiding en thuisbehandeling

Bartelink, C. (2013) Wat werkt bij hechtingsproblemen?

Choy, J. & Schulze, E. (2009) Kiezen voor kinderen

Dekker, J.M. (red) & H.M.B. Biemans (1994) Video hometraining in gezinnen

Eliens, M. (2002) Communiceren met baby’s

Eliens, M. (2005) Baby’s in beeld (boek en DVD).

Mus, M. (1990) Communiceren met een baby.

Nederlands Centrum Jeugdgezondheid – NCJ (2013) Toelichting begeleiding bij excessief huilen door de JGZ (gebaseerd op de Multidisciplinaire richtlijn excessief huilen)

Polderman, N. (2004) Hechtingsproblemen, niets aan te doen? Hechten met video interactie begeleiding, in: Mobiel 3, juni/juli 2004.

Polderman,N. (2009) Schema interactievaardigheden voor basisvertrouwen en hechting.

Rees, S. van (1991) Ontwikkeling van VHT, een historisch overzicht.

Rees, S. van, B. Smulders, A. Limburg & Kloosterman (2012) Video hometraining en video interactiebegeleiding bij kwetsbare baby’s (+CD-Rom)

Wels, P. (2005) Video hometraining, in:Handboek jeugdzorg, deel 2, pg. 63-75

Referenties – Engelstalig:

Berlin, L., Y. Ziv, L. Amaya-Jackson & M. Greenberg (2007) Enhancing early attachments: theory, research, intervention and policy.

Eliens, M. (2010) Babies and toddlers in the picture.

Juffer, F., M.J. Bakermans- Kranenburg & M.H. IJzendoorn (2008. Promoting positive parenting: an attachment based intervention.

Kennedy, H., M. Landor & L. Todd (2010) Video interactie guidance as a method to promote secure attachment, in: “Educational and Child Psychology” vol. 27 nr.3

Trevarthen, C. (1979) Sharing a task in infancy, in: ”Social interaction and communication during infancy”, pp. 57-80.

Externe links

www.videointeractionnguidance.net

www.aitnl.org

www.stichtinglichaamstaal.nl

www.babycarebrabant.nl

Auteur

De eerste versie van dit artikel werd geschreven door Michael Jeroen Kanis.

Zoekwoorden

Video hometraining, VIB, VHT, videoanalyse, video-feedback, marte meo.


UK flag.jpg Read this page in English

Speciale pagina's