Opvoedingsstijlen

Uit Babypedia

Ga naar: navigatie, zoeken

Inleiding

Een opvoedingsstijl of opvoedstijl is de manier waarop ouders hun kinderen opvoeden.

Omschrijving van opvoedingsstijlen

Mensen zijn verschillend en daarom zal iedereen het opvoeden van een kind anders aanpakken. Dit komt voort uit de eigen achtergrond, cultuur, ervaringen, persoonlijkheid en mening plus de invloeden van de omgeving. In de psychologie worden vier categorieën van opvoeden, oftewel opvoedstijlen, onderscheiden.

Geschiedenis van opvoedstijlen

Zoals in de loop van de tijd alles verandert, veranderen ook opvoedingsstijlen. Er waren vroeger andere dingen van invloed op opvoedingsstijlen dan nu. Behalve de mening van eigen familie of mensen in de omgeving, en de geluiden die klinken vanuit het consultatiebureau, zijn er nu ook opvoedingsprogramma’s, cursussen, bladen, boeken, lezingen en het internet waar men zich kan laten informeren. Wat betreft de verschillende soorten opvoedingsstijlen zijn sommige in bepaalde periodes populairder dan andere. Factoren hierin zijn onder andere tijdgeest, technologie en gezinsgrootte.

De verschillen tussen opvoedingsstijlen werden opgetekend door Diana Baumrind, die een onderscheid maakte tussen hoeveel ouders op hun kinderen reageren en hoeveel zij van hen vragen. In eerste instantie sprak zij over drie verschillende stijlen. Maccoby en Martin vulden dit aan met een vierde stijl door de extremen van de twee factoren (ontvankelijkheid vs onontvankelijkheid en controlerend vs niet-controlerend) tegen elkaar uit te zetten.

De toepassingen van opvoedingsstijlen

Met de theorieën van Baumrind en Maccoby en Martin kunnen er grofweg vier opvoedingsstijlen worden onderscheiden. Deze verschillen op de gebieden van warmte en genegenheid aan de ene kant en sturing en controle aan de andere kant.

Autoritaire opvoedingsstijl Bij de autoritaire opvoedingsstijl wordt uitgegaan van de dominante positie van de ouders of verzorgers. Een kind dient te gehoorzamen en wanneer dit niet het geval is dreigt er te worden gestraft. Er is geen of weinig ruimte voor discussie. Het is duidelijk wat er wordt verwacht. Ouders bepalen alles en er is veel controle. De autoritaire opvoedingsstijl kan tot effect hebben dat kinderen angstig of rebels worden, een gebrek aan zelfvertrouwen ervaren of weinig zelfstandigheid kweken. In sommige gevallen staat deze opvoedingsstijl een liefdevolle verhouding in de weg.

Toegeeflijke of permissieve opvoedingsstijl Bij de toegeeflijke opvoedingsstijl wordt in bijna alle gevallen toegegeven aan de wensen van het kind. Dit levert weinig conflicten op, maar kan ook leiden tot teveel verwennen en het niet gewend raken aan grenzen en negatieve emoties. Er is aandacht voor het kind en er is sprake van gelijkwaardigheid, maar ook van weinig tegengas en controle. Hierdoor kan het zijn dat een kind niet leert om met de eigen emoties om te gaan en kan doorschieten in verdriet, impulsiviteit en aggressiviteit.

Democratische of autoritatieve opvoedingsstijl Bij de democratische opvoedingsstijl is er oog voor de wensen en behoeften van een kind, terwijl er tegelijkertijd regels zijn waar het zich aan moet houden. Bij deze opvoedingsstijl is er ruimte voor liefde, positief stimuleren en aanmoediging. Er vindt overleg plaats en er wordt naar argumenten van beide partijen geluisterd. Een democratische opvoedingsstijl kan zelfvertrouwen en zelfstandigheid van een kind stimuleren. Openheid en respect staan aan de basis van deze stijl. Omdat er veel tijd wordt besteed aan overleg en uitleg en dit uiteindelijk ook door het kind wordt gevraagd van de ouders is het een tijdrovende manier van opvoeden. Het risico is dat het praten de overhand neemt van het stellen van grenzen en regels.

Verwaarlozende opvoedingsstijl Bij de verwaarlozende opvoedingsstijl wordt een kind aan zijn of haar eigen lot overgelaten. Er zijn weinig regels, maar er is ook weinig steun en veiligheid. Deze opvoedingsstijl kost weinig tijd. Het kind leert niet wat het in verschillende situaties moet doen en kan zich erg eenzaam en ongeliefd voelen.

Behalve de genoemde opvoedingsstijlen zijn er nog vele die worden genoemd, waaronder:

Referenties

D. Baumrind, Child Care Practices Anteceding Three Patterns of Preschool Behavior, Genetic Psychology Monographs, 1967 Feb, 75(1):43-88. Maccoby, E.E.; Martin, J.A. (1983). "Socialization in the context of the family: Parent-child interaction". In Mussen, P.H.; Hetherington, E.M. (eds.). Manual of child psychology, Vol. 4: Social development. New York: John Wiley and Sons. pp. 1–101.

Externe links

Wikipedia: parenting styles

Auteur

De eerste versie van dit artikel werd geschreven door Stichting Babypedia.

Zoekwoorden

Toegevende opvoedingsstijl, laissez-faire opvoedingsstijl, liefde, controle, invloed

Speciale pagina's