Kinderopvang

Uit Babypedia

Ga naar: navigatie, zoeken

Kinderopvang is de benaming van verschillende vormen van zorg voor kinderen die door hun ouders of verzorgers deels uit handen gegeven wordt aan andere partijen.

Korte geschiedenis kinderopvang

Rond 1800 ontstonden er verschillende vormen van groepsgewijze kinderopvang. Voor die tijd werden kinderen voornamelijk opgevangen in de privésfeer door familie, maar ook in bewaarplaatsen of bewaarschooltjes wanneer de moeder uit armoede gedwongen was te gaan werken. De omstandigheden in deze bewaarplaatsen waren slecht. Naast baby's werden er ook oudere kinderen opgevangen. De jongens bleven meestal tot hun achtste jaar; daarna gingen zij naar een 'college' of een Latijnse school. De meisjes bleven meestal langer om goed te leren breien, spinnen en naaien.

Rond 1900 werden de omstandigheden langzaam beter. Kinderen van 3 tot 6 jaar gingen toen naar een bewaarschool. De uitgangspunten van deze vorm van opvang waren: Rust, Reinheid en Regelmaat (de 3 R's). Deze vormen tot op de dag van vandaag de basis van het pedagogisch klimaat. In het algemeen werd er steeds meer aandacht besteed aan verzorging en opvoeding van kinderen. Om deze reden werd later de term kinderdagverblijf gebruikt in plaats van bewaarplaatsen: er gebeurde immer meer dan 'bewaren' alleen. Voor kinderen van vier tot zes jaar werden deze bewaarscholen omgevormd tot kleuterscholen. Hieraan verbonden zijn de namen van Friedrich Fröbel en Maria Montessori, die beiden een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van de zelfwerkzaamheid van kleuters.

Nu kunnen we de kinderopvang niet meer wegdenken uit de maatschappij. Het heeft een belangrijke functie voor de economische groei en werkgelegenheid. Verder speelt de kinderopvang een niet te verwaarlozen rol in de ondersteuning van de ouders bij de opvoeding, de ontwikkeling van het kind en het tijdig onderkennen van eventuele problemen en achterstanden.

Voor de kinderen is de kinderopvang een plek waar ze sociale contacten kunnen opbouwen met andere kinderen, zichzelf leren vormen tot een uniek individu en leren opkomen voor zichzelf.

Vormen van kinderopvang anno 2014

Anno 2014 kennen we de volgende vormen van kinderopvang: - kinderdagverblijf (KDV) - voorschoolse opvang (VSO) - tussenschoolse opvang (TSO) - buitenschoolse opvang (BSO)

Kinderdagverblijf

In een kinderdagverblijf worden kinderen van 0 tot 4 jaar opgevangen. Op deze manier wordt ouders de gelegenheid geboden om andere activiteiten te ontplooien, zoals bijvoorbeeld werken. Dit is de primaire functie van het kinderdagverblijf. Een tweede belangrijke functie is de opvang van kinderen voor wie de ouders om sociale of medische redenen niet in staat zijn te zorgen. Een kinderdagverblijf is er op gericht de kinderen de mogelijkheid te geven zich onder begeleiding van pedagogische medewerkers en te midden van andere kinderen optimaal te ontwikkelen.

Hiermee samenhangende functies zijn:

  • het verlenen van opvoedingsondersteuning aan de ouders
  • het ondersteunen van de ontwikkeling van het kind
  • het tijdig signaleren en voorkomen van achterstanden
  • aan geestelijke en/of lichamelijke gehandicapte kinderen de mogelijkheid bieden op een 'normaal' KDV te integreren en met ‘normale’ kinderen om te gaan.

Van de pedagogisch medewerkers wordt verwacht dat zij een veilige, gezellige en warme omgeving voor de kinderen creëren, dat zij bijdragen aan hun sociale vorming en normen en waarden aan hen overbrengen.

Voorschoolse opvang

Bij de voorschoolse opvang worden kinderen van 4 tot 12 jaar opgevangen. De kinderen kunnen tussen 7.30 en 8.30 uur gebracht worden en de pedagogisch medewerker zorgt er vervolgens voor dat ze op tijd op school komen. De ouders maken naast de VSO ook vaak gebruik van de buitenschoolse opvang (BSO) en het zogenaamde vakantiepakket.

Tussenschoolse opvang

Bij de tussenschoolse opvang worden de kinderen van 12 tot maximaal 15 jaar opgevangen. De kinderen eten tussen de middag een broodje met leidsters of overblijfmoeders. Op deze manier hoeven de ouders hun werkzaamheden niet te onderbreken of hulp in te roepen van grootouders of de buurvrouw. Tegelijk vormt de TSO ook een onderbreking van de schooldag. Dit maakt een goede, rustgevende opvang belangrijk aangezien kinderen anders erg onrustig en moe kunnen worden.

Buitenschoolse opvang

Kinderen van 4 tot 12 jaar kunnen ook na schooltijd worden opgevangen. Op de BSO worden allerlei leuke activiteiten georganiseerd voor jong en oud. De kinderen komen op de BSO om te ontspannen. Met name de oudere kinderen mogen grotendeels zelf beslissen wat ze willen doen, vooral ook omdat ze op school al zoveel moeten. Ook draagt de BSO bij aan de ontwikkeling en zelfstandigheid van de kinderen. Door de omgang met andere kinderen leren ze sociale vaardigheden en om voor zichzelf op te komen. Oudere kinderen worden gestimuleerd om zelf hun problemen op te lossen, bijvoorbeeld in geval van kleine ruzietjes of meningsverschillen met andere kinderen. De pedagogisch medewerkers hebben een begeleidende en opvoedende functie. Op de buitenschoolse opvang mag een pedagogisch medewerker maximaal 10 kinderen opvangen.

Gastouder aan huis

Een gastouder werkt als oppas aan huis. Het voordeel is dat de kinderen in hun eigen veilige omgeving worden opgevangen. De ouders die hiervoor kiezen prefereren voor hun kinderen een gezinssituatie boven een kindercentrum. De groepen zijn daar naar hun smaak vaak te groot en de ruimtes te weinig huiselijk. Deze vorm van opvang is mogelijk voor kinderen van 0 tot 12 jaar.

Gastoudergezin

Een gastoudergezin vangt 1 tot 6 kinderen op in het eigen huis, soms naast de eigen kinderen. Een gastoudergezin zorgt ervoor dat de kinderen zich thuis voelen in een veilige, liefdevolle, warme en vertrouwde omgeving. De kinderen voelen zich op hun gemak bij de gastouder thuis. Ook is er een gevarieerd aanbod van begeleiding en activiteiten.

Medisch kinderdagverblijf

In medisch kinderdagverblijven worden kinderen van 0 tot 7 jaar opgevangen met ernstige gedragsproblematiek en/of dreigende ontwikkelings- en gedragsstoornissen zowel op psychisch, lichamelijk als op sociaal gebied. De kinderen die hier opgevangen worden lopen achter in hun ontwikkeling als gevolg van gezondheidsproblemen als bijvoorbeeld epilepsie of ernstige klachten aan de luchtwegen of door spanningen binnen een gezin. Naast psychische problemen - heel druk en onhandelbaar - kan een kind ook eet- slaapproblemen hebben. Ook kunnen er kinderen terecht met een verstandelijke (bijv. het downsyndroom) of meervoudige handicap.

Het werken in een medisch kinderdagverblijf vraagt dus de nodige professionaliteit en vakkundigheid. In een medisch kinderdagverblijf werken kinderverpleegkundigen en sociaal pedagogisch hulpverleners, medisch maatschappelijk werksters en een fysiotherapeut. Er wordt gewerkt met een behandelplan.

24-uurs opvang

De 24-uurs opvang is bedoeld voor kinderen van 0-12 jaar van ouders die op wisselende tijden en soms ook ’s nachts werken. De kinderen kunnen dus dag en nacht opgevangen worden. Het betreft hier vaak ouders die in de gezondheidszorg, de horeca of bij vliegmaatschappijen werken.

Welke opvang kies je als ouder(s)?

Als ouder(s) is het heel belangrijk dat je de opvang kiest die bij je/jullie past/passen. Het is een afweging van voor- en nadelen en het gaat er natuurlijk om wat je als ouder(s) het belangrijkste vindt voor je kind(eren) en binnen welke vorm van opvang het kind zich het beste thuis voelt. Het belang van het kind staat op de eerste plaats en moet de drijfveer zijn van je keuze. Ook moet de opvang natuurlijk passen in je dagelijks werkschema.

Referenties

Aben San (2006) Kinderopvang. Arnhem: Angerenstein

Externe links

Eigen oppas www.gastouderaanhuis.nl

horizon-jeugdzorg.nl

www.regelhulp.nl

www.cjglandvancuijk.nl

www.kleine-maatjes.nl

Auteur

De eerste versie van dit artikel werd geschreven door Marjolein van der Noordaa.

Zoekwoorden

Opvang, kinderopvang, dagverblijf, dagverblijven, gastouderschap

Speciale pagina's