Excessief huilen bij baby's

Uit Babypedia

Ga naar: navigatie, zoeken

Voor veel ouders vormen baby's die heel vaak huilen een schrikbeeld, vooral als mede hierdoor zowel de baby als de rest van het gezin onvoldoende aan slapen toekomt. Een waaier aan negatieve gevoelens kan het gevolg zijn. Zo kunnen vermoeidheid, onmacht, schuldgevoelens en angst leiden tot stress, verminderde draagkracht, een verstoord ritme en relatieproblemen binnen het gezin. Daarnaast kan ook het onbegrip van de omgeving ontwrichting of isolement van het gezin veroorzaken. Soms kunnen de woede en vijandigheid zich op het kind richten of wordt de situatie zo onhoudbaar dat de baby opgenomen moet worden in het ziekenhuis. De oorzaak van het huilgedrag is niet altijd duidelijk en de gegeven adviezen kunnen heel tegenstrijdig zijn en blijken vaak niet of niet afdoende te helpen.

Omschrijving

Excessief huilende baby’s, vaak ook prikkelbare en, in de volksmond, "huilbaby’s" genoemd, vertonen huil- en jengelgedrag dat door ouders als excessief wordt ervaren. Volgens een strikte definitie betreft het baby's die gedurende meer dan drie achtereenvolgende weken, drie dagen per week dagelijks langer dan drie uur huilen. Buskop-Kobussen (1992) gebruikte een wat ruimere definitie: “excessief huilen is een toestand waarin een op het oog gezonde baby perioden van veel huilen, jengelen en prikkelbaarheid laat zien, gedurende een aantal uren per dag en verscheidene dagen per week, waarbij de ouders vragen hebben en niet weten om te gaan met het huilgedrag van de baby”. Het huilen begint plotseling, vaak na de voeding en/of aan het eind van de middag, wanneer de gezinsleden meestal al erg moe zijn. Het is zeer indringend en luid en blijft vaak uren achter elkaar doorgaan. De baby kan rood aanlopen, het maagje zet uit, de beentjes verkrampen zich, het ruggetje kromt zich en de handjes ballen zich.

In de literatuur en door ouders en zorgverleners wordt vaak gesproken over koliek ofwel darmkrampjes als verklaring van excessief huilen. In de meeste literatuur wordt geschat dat overmatig huilen bij ongeveer 20% van de baby’s voorkomt. Het begint meestal twee tot drie weken na de geboorte (of wat later bij prematuur geborenen), met een piek tussen de zesde en negende week. Vanaf 13 weken neemt het geleidelijk af om na ongeveer vier maanden meestal over te gaan in het normale huilpatroon van baby's.

Mogelijke oorzaken van excessief huilen

Lichamelijke oorzaken

Als mogelijke lichamelijke oorzaken worden genoemd een te laaggeboortegewicht in verhouding tot de duur van de zwangerschap, vroeggeboorte, aangeboren handicaps, en een reeks aandoeningen als stoornissen van het maag-darmkanaal, voedselallergie, onvoldoende maagafsluiting, spruw in de mond, blaasontsteking, middenoorontsteking, eczeem, liesbreuk, gewrichtsproblemen en neurologische problemen.

Temperament en karakter

Indien lichamelijke klachten uitgesloten zijn wordt de oorzaak vaak gezocht in een sterke reactie van de baby op externe prikkels als pijn, geluid, felle kleuren, licht, oogcontact en aanraking. Dit is de reden waarom deze baby’s vaak worden aangeduid met de term “prikkelbare baby’s”.

Ook het temperament van het kind, zijn karakter en eventuele ontwikkelingstoornissen worden soms gezien als mogelijke oorzaak. Men denkt ook wel dat het huilgedrag van de baby een reactie zou kunnen zijn op het herbeleven van de traumatische gebeurtenis die de geboorte voor het kind is.

Omgevingsfactoren

Omgevingsfactoren als een problematische zwangerschap, stress voor de geboorte, verblijf in couveuse en roken voor en ook na de geboorte worden ook wel als oorzaken gezien van excessief huilgedrag.

In de literatuur worden ook als mogelijke oorzaak genoemd: stress en emotionele problemen of drugsgebruik gedurende de zwangerschap (Van der Wal en anderen). Een nog lopend grootschalig Rotterdams onderzoek ziet een verband met depressiviteit bij vaders, die tweemaal zoveel kans hebben op een excessief huilend kind als niet-depressieve vaders (M.v.d.Berg).

Andere mogelijke factoren zijn het gebruik van bepaalde middelen tijdens de zwangerschap, zoals drugs, alcohol, tabak en sommige medicijnen.

Interactie-problemen

Een vicieuze cirkel van verstoorde interacties tussen ouders en kind kan ook een oorzaak zijn. Daarom wordt grote nadruk gelegd op de opvoedingsstijl en -vaardigheden van de ouders: het gaat dan om de mate waarin de ouders in staat zijn aan te sluiten bij het ritme van de baby zelf. Het valt bij overmatig huilen meestal moeilijk vast te stellen wat oorzaak of gevolg is, omdat er vaak sprake is van een vicieuze cirkel.

Wat te doen bij excessief huilende baby's

1. Baby’s huilen meestal om een ongemak of behoefte aan te geven: ze hebben het te warm of te koud, honger of dorst, een vieze luier of pijn, zijn moe, hebben te veel of te weinig prikkels of willen vastgehouden of gewiegd worden. Als al deze oorzaken verholpen zijn en de baby nog steeds excessief huilt is het raadzaam het consultatiebureau of een arts te raadplegen. De meeste consultatiebureaus werken met een richtlijn (NCJ, 2013) en zullen uitleggen dat excessief huilende baby's tussen de één en zeven weken oud, baat hebben bij een combinatie van rust en regelmaat. Het is van belang bij de verzorging steeds dezelfde volgorde aan te houden - bijvoorbeeld: voeden, knuffelen, in de box, bij moeheid in bed leggen en laten slapen. Door een dergelijk ritme systematisch aan te houden kan een overdaad aan prikkels worden voorkomen. Wel moet het ritme goed aansluiten bij dat van de baby en dit is bij elke baby weer anders. Hulpmiddel hierbij kan zijn om een week lang de dagelijkse routine van zowel het hele gezin als die van de baby te noteren, en te proberen deze op elkaar af te stemmen.

2. Het is niet nodig baby’s tot ongeveer zes maanden oud lang te laten huilen uit angst ze te verwennen – daar is geen bewijs voor. Meestal willen ze getroost worden. Door goed te luisteren is het mogelijk een huiltje vlak voor het inslapen te leren onderscheiden van pijn-, honger- en ander ongemak-huilen en de snelheid van de reactie daarop af te stemmen.

3. Als het onder 1 beschreven rust en regelmaat ritme niet afdoende is kan daarbij geprobeerd worden de baby in te bakeren. Uit onderzoek blijkt dat dit bij baby's jonger dan acht weken kan leiden tot een wat snellere afname van het huilen. Bij oudere baby's (acht tot dertien weken) bleek het tegendeel het geval. Het inbakeren van baby’s van zes maanden en ouder wordt meestal afgeraden, vanwege het gevaar dat de baby zich op zijn buik zal draaien waarmee het risico op wiegendood wordt vergroot. Alvorens te beginnen met inbakeren is het raadzaam dat een arts mogelijke lichamelijke nadelige gevolgen van het inbakeren uitsluit en dat de baby niet net gevaccineerd is of koorts heeft. Verder is het belangrijk goed de instructies te lezen over wanneer en hoe in te bakeren. Deze instructies kunnen gegeven worden door de consultatiebureaus,verpleegkundig babyconsulenten en kinderartsen. Het boek van Karp (2002) en zijn artikelen en video’s op internet kunnen hierbij ook helpen. Hij ontwikkelde de “5 S methode” (inbakeren, op de zij leggen, wiegen en laten zuigen). Ook het boek van Ria Bloem (Inbakeren geeft rust, 2011) ervaren veel ouders als steun.

Verder worden er goede ervaringen gemeld met ondersteuning vanuit video-interactiebegeleiding en video home training. Sommige ouders schakelen ook wel een manuele therapeut in.

Tenslotte blijkt het betrekken van netwerk noodzakelijk om het vol te kunnen houden.

Bronvermelding en aanbevolen literatuur

Nederlandstalig

Boom, D.C.v.d. 1993 “Prikkelbare baby’s” tijdschrift voor verz.,.

Blom, R., 2011: “Inbakeren geeft rust”,

Buskop-Kobussen, 1992 : “Slapen of huilen?”.

Fukkink, R. 2007: “Video-feedback in breedbeeld- perspectief: Een meta-analyse van de effecten van video-feedback in gezinsprogramma’s”. Amsterdam

Lampe, S. 2011: “Reflux of darmkrampjes”.

Lampe, S.: 2012. “Baby in een droomritme, het recept voor een blije baby tot 1 jaar”

NCJ (diverse auteurs) 2013: ”Multidisciplinaire richtlijn Preventie, signalering, diagnostiek en behandeling van excessief huilen bij baby’s”,.

Nooitgedacht, J.E., P. Zwart en P.L.D. Brand, 2005: “Oorzaken, behandeling en beloop van zuigelingen die vanwege excessief huilen worden opgenomen op de kinderafdeling v.d. Isala klinieken te Zwolle, 1997-2003” : Tijdschrift voor Geneeskunde nr 149.

Solter,A. “De taal van het huilen” 2000.

Solter, A. “Baby’s weten wat ze willen” 2009 (herz. editie).

Zwart, P. en P.L.D. Brand: “Excessief huilen van zuigelingen: een probleem van kind en ouders” in: NTG, nr. 6, pg 260-262

Engelstalig

Barr R.G.,J.A. Paterson, L.M. MacMartin. L. Lehtonen , S.N. Young, 2005 : “Prolonged and unsoothable crying bouts in infants with and without colic”. Journal of :Developmental and Behavioral Pediatrics, 26(1):14-23.

Berg, M.v.d., 2013: “parental psychopathology and the early developing child”.

Blom, M.A., B.E. van Sleuwen, H.de Vries, A.c.Engelberts en M.P. L’Hoir; 2009: “Health care interventions for excessive crying infants: regularity with and without swaddling” in: Tijdschrift AJN nr. 16,.

Karp, H. 2002: “The happiest baby guide to great sleep”.

Leach, P.: “The essential first years: what babies need parents to know” 2010.

Pantley,E.: “The no cry sleep solution” ,2002.

Sleuwen, B.E. e.a., “Swaddling, a systematic review” in: Pediatrics, 2007 vl.120 nr 4.

Wade, S. en F. Kiljour : “Infantile colic”, in: BMJ nr. 323, 2001.

Wal, M.F.v.d., e.a.,:“Stress and emotional problems during pregnancy and excessive infant crying”.

Auteur

De eerste versie van dit artikel werd geschreven door Michael Jeroen Kanis.

Zoekwoorden

Darmkrampen, dismaturiteit, eczeem, huilen, inbakeren, liesbreuk, prematuriteit, spruw, voedselallergie, vroeggeboorte.

Externe links

www.awareparenting.com/netherlands.htm

www.babycentre.com

www.babyconsulentennederland.nl

www.huilbaby.info/

www.inbakeren.nl

www.kiss-kinderen.nl

www.medicinenet.com/colic/article.htm

www.onrustigebaby.nl

Speciale pagina's