Autisme Spectrum Stoornis (ASS)

Uit Babypedia

Ga naar: navigatie, zoeken

De aandoening autisme (ASS) werd voor het eerst gerapporteerd in 1943 door Kanner die een klein aantal kinderen beschreef met een, naar het leek aangeboren, onvermogen tot het aangaan van contacten met andere mensen, maar tegelijkertijd heel gevoelig waren voor veranderingen in de fysieke omgeving. Als er bij deze kinderen al sprake was van enige taalontwikkeling dan werd deze gekarakteriseerd door echolalia (het dwangmatig herhalen van woorden of delen van zinnen), het verwisselen van voornaamwoorden en concreetheid. De kinderen vertoonden ook ongebruikelijk stereotype gedrag dat niet was aangepast aan de situatie. Aanvankelijk dacht men van doen te hebben met een vorm van kinderpsychose, maar al gauw kwam men tot de conclusie dat autisme een op zichzelf staande aandoening is.

Om tot de diagnose autisme te komen moeten zich problemen voordoen op drie gebieden:

1. sociale relaties - Hierbij moet men denken aan een sterk verminderde of geheel ontbrekende non-verbale communicatie, weinig of geen vriendschapsrelaties met leeftijdgenootjes en een slecht functionerend sociaal-emotioneel reactievermogen

2. communicatie en spel - De problemen uiten zich hier in een vertraagde en soms geheel ontbrekende taalontwikkeling. Daarnaast heeft het kind moeite met het aangaan of in stand houden van een gesprek; het taalgebruik is stereotype en fantasiespel ontbreekt.

3. beperkte belangstelling en activiteit - Deze uit zich o.a. in sterke gerichtheid op één bepaald ding of zaak en het vasthouden aan bepaalde rituelen

Wat ASS nu precies is en waardoor het wordt veroorzaakt is nog steeds niet helemaal duidelijk. Uit onderzoek is inmiddels wel naar voren gekomen dat bij het ontstaan van autisme genen een rol spelen: binnen de families van autistische kinderen blijken meerdere leden aan autisme verwante kenmerken te hebben.

Behandeling

Op dit moment bestaan er geen behandelingen die ASS kunnen genezen. Bepaalde vormen van behandeling en begeleiding kunnen wel een deel van de symptomen verminderen, waardoor kinderen en volwassenen met ASS beter in de maatschappij kunnen functioneren (1). Omdat er een breed scala aan ASS symptomen bestaat waarvan de ernst ook nog varieert, is het van belang dat er een pakket van meerdere behandeltechnieken vanuit verschillende disciplines wordt toegepast (2). De behandeling moet zich richten op verschillende aspecten van de aandoening.

Gedrag

De beste resultaten worden behaald wanneer een behandeling zich richt op de aspecten van gedrag bij kinderen met ASS. Deze behandeling is gebaseerd op een analyse van gedrag, waarbij gekeken wordt hoe de omgeving het gedrag beïnvloedt. Deze manier van kijken naar gedrag wordt ABA (Applied Behavior Analysis) genoemd. Tijdens de behandeling wordt onderzocht in welke setting bepaald gedrag zich voordoet, welke gebeurtenissen aan het gedrag vooraf gingen, en de gevolgen van het gedrag. Het gedrag waar aandacht aan wordt besteed bij kinderen met ASS is: gebruik van taal en communicatie, sociale vaardigheden, speelvaardigheden, cognitieve en academische vaardigheden, motorische vaardigheden, zelfstandigheid en probleemgedrag. Het gedrag wordt dan een tijd lang geobserveerd en zo nodig aangepast. De meest bekende behandeling volgens het ABA methode is DTT (Discrete Trial Training). Hierbij wordt elke ingewikkelde vaardigheid in kleine onderdelen verdeeld, waarna elke onderdeel via gestructureerde en intensieve training wordt aangeleerd. Wanneer het gedrag op de juiste manier wordt uitgevoerd, wordt het kind beloond; wanneer het gedrag niet goed wordt uitgevoerd, wordt het genegeerd en opnieuw uitgelegd. Dankzij deze methode neemt het IQ van een kind met gemiddeld 20 punten toe. Het nadeel van deze methode is echter dat het erg intensief is (40 uur training in de week gedurende twee jaar of langer), niet alle symptomen verminderen en maar liefst 50% van de kinderen weinig verbetering ervaren (3).

Communicatie

De communicatie vaardigheden van kinderen met ASS zijn een groot aandachtspunt. Deze vaardigheden kunnen daarom het beste worden getraind in samenwerking met een spraakcoach. Bij kinderen die nog geen woorden gebruiken, kan gebruik worden gemaakt van gebarentaal en plaatjes. Kinderen die al wel woorden gebruiken, worden getraind om taal in sociale situaties op de juiste manier toe te passen (2).

Begeleiding

Kinderen met ASS moeten ook op andere manieren begeleiding krijgen van trainers en familie, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan motorische en academische vaardigheden (2).

Cognitieve Gedrags Therapie

Deze vorm van therapie kan worden toegepast bij kinderen en volwassen die ondanks de ASS op hoog niveau functioneren. De behandeling helpt bij angsten, depressie en agressieregulatieproblemen (2).

Medicatie

Soms wordt bij kinderen met ASS gebruik gemaakt van medicatie. Dit gebeurt wanneer er specifieke symptomen zijn die meestal goed op medicatie reageren, zoals agressie, hyperactiviteit, aandachtsproblemen, compulsief gedrag en slaapproblemen. Ook kan medicatie worden toegepast wanneer er sprake is van andere stoornissen naast de ASS, zoals een angststoornis of depressie (2).

Bronnen

1. http://www.trimbos.nl/onderwerpen/psychische-gezondheid/autismespectrum-stoornissen/diagnostiek-autismespectrum-stoornissen/behandeling

2. Volkmar, F. et al. (2014). Practice Parameter for the Assessment and Treatment of Children and Adolescents With Autism Spectrum Disorder. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry (53), 237-257.

3. Vismara, L. A. & Rogers, S. J. (2010). Behavioral treatments in autism spectrum disorder: what do we know? Annual Review of Clinical Psychology (6), 444-468.

Auteur

De eerste versie van dit artikel werd geschreven door Olga Teutler.

Zoekwoorden

Autisme, autistisch, autistische, gedragsbehandeling, gedragstraining

Speciale pagina's